İlk yarışmasına gidecek bir takımın en çok sorduğu soruları topladık. Buradaki her şey kendi tecrübemizden geliyor — yaptığımız hatalar dahil.
Not: Kurallar her sezon değişir ve sezon içinde Team Update'lerle
güncellenir. Kuralla ilgili her konuda son söz resmî Game Manual'dedir.
1. İlk yarışmada yanınıza ne almalısınız?
İlk yarışmaya giderken yalnızca robotu götürmek yeterli değil. Bir parçanın kırılması, elektronik bir sorun yaşanması veya beklenmedik bir ihtiyacın ortaya çıkması oldukça normal. Bu yüzden yarışma çantanızı önceden hazırlamanız çok önemli.
Robot ve teknik ekipman
- Robot ve gerekli robot parçaları - Yedek motorlar - Yedek vidalar, somunlar ve bağlantı elemanları - Gerekli kablolar - Elektronik parçalar - Battery'ler (batarya) ve uygun şarj ekipmanları - Kumanda / driver (sürücü) ekipmanları - Laptop ve şarj cihazları - Robotun çalışmasını sağlayan yazılım ve yedeği — kodun GitHub'da deposu, laptopta çevrimdışı bir kopyası, mümkünse ikinci bir laptopta da kurulu hâli
Takım ekipmanları
- Takım formaları
- Takım bayrağı / pankart
- Pit (çalışma alanı) dekorasyonları: masa, dekor, projenizi anlatan görseller
- Takım tanıtım materyalleri (broşür, ayraç)
- Sponsor logolarının bulunduğu materyaller
Pit alanı için
- Temel el aletleri
- Alyan seti
- Tornavida seti
- Pense
- Kesici aletler
- Ölçüm araçları
- Bant ve kablo bağları
- Temizlik malzemeleri (bez, ıslak mendil)
- Küçük parçaları koyabileceğiniz kutular
- Takımdaki üye sayısı kadar iş güvenliği gözlüğü
2. Pit nasıl hazırlanır?
Pit (çalışma alanı) alanınız sadece robotu koyduğunuz yer değil, yarışma boyunca takımınızın merkezi olacak. Bu nedenle düzenli ve takımınızı diğer takımlara ve jürilere tanıtan bir alan oluşturmanız önemli.
Robot alanı: Robotun rahatça çalıştırılabileceği ve bakım yapılabileceği yeterli alan bırakın.
Alet alanı: Sık kullandığınız aletleri kolay ulaşılabilecek şekilde düzenleyin.
Yedek parça alanı: Motor, vida, kablo gibi parçaları ayrı kutularda tutun.
Elektronik alanı: Battery (batarya) ve elektronik ekipmanları güvenli ve düzenli şekilde saklayın.
Takım tanıtım alanı: Takım numaranız, takımınız hakkında kısa bilgiler, sponsorlarınız ve gerçekleştirdiğiniz projeler burada bulunabilir.
Pit'iniz güzel görünmekten önce işlevsel olmalı. Robot üzerinde
çalışırken takım üyelerinin birbirinin hareketini engellememesi ve gerekli
ekipmana hızlıca ulaşabilmesi çok daha önemli.
3. Robotunuz bozulursa ne yapmalısınız?
Önemli olan problemi hızlı ve sistematik şekilde bulabilmek.
1. Problemi tanımlayın. Robot tamamen mi çalışmıyor, yoksa yalnızca belirli bir sistem mi çalışmıyor? 2. Son değişikliği düşünün. Robot üzerinde en son ne değiştirdiniz? 3. Problemi bölümlere ayırın. Elektronik mi? Yazılım mı? Mekanik mi? 4. En basit ihtimalleri kontrol edin. Kablo çıktı mı? Bağlantı gevşedi mi? Battery (batarya) bağlantısı doğru mu? 5. Takım içinde görev dağılımı yapın. Herkes aynı anda robota müdahale etmek yerine her bölümden sorumlu kişiler problemi ayrı ayrı kontrol etsin. 6. Çözümü test edin. Sorunun çözüldüğünü düşünüyorsanız doğrudan maça gitmeden önce robotu kontrollü şekilde test edin.
4. Hakemlerle nasıl iletişim kurmalısınız?
Referee (hakem) yarışmanın önemli bir parçası. Onlarla iletişim kurarken saygılı, sakin ve açık olun.
Bir karar hakkında soru sormak istiyorsanız:
❌ "Bu karar neden böyle verildi?"
✅ "Bu pozisyonda hangi kuralın uygulandığını öğrenebilir miyiz?"
Hakemle tartışmak ile hakemden kural hakkında bilgi almak aynı şey değildir. Bir karara katılmıyor olabilirsiniz. Ancak bunu saygılı bir şekilde ifade etmek takımınızın profesyonelliğini gösterir.
Karıştırmayın: Referee (hakem) maçları yönetir ve kural ihlallerine
karar verir. Judge (jüri) ise takımlarla konuşur ve ödülleri belirler.
Pit'inize gelip sizinle sohbet eden kişiler jüridir, hakem değil.
5. Alliance seçimi nasıl işler?
Alliance (ittifak) seçiminde asıl önemli olan sizin robotunuzla diğer takımın robotunun uyum sağlamasıdır.
Örneğin:
- Takım A çok yüksek skor yapıyor ancak sizin robotunuzla aynı görevi yapıyor. - Takım B biraz daha düşük skor yapıyor ancak sizin robotunuzun eksik olduğu konuda çok güçlü.
Bu durumda B takımı stratejik olarak daha iyi bir seçim olabilir.
Değerlendirirken şu faktörleri göz önünde bulundurun:
- Robotun güçlü yönleri
- Robotun zayıf yönleri
- Oyun stratejisi
- Güvenilirlik
- Maç performansı
- Takımın iletişimi
- Robotların birbirleriyle uyumu
Peki ya siz seçilen taraftaysanız?
İlk sezonunuzda büyük ihtimalle seçen değil seçilen taraf olacaksınız. Seçilme şansınızı artırmak için:
- Robotunuz her maçta çalışsın. Güvenilirlik, yüksek skordan daha çok değer görür. Maç boyunca hiç durmayan sade bir robot, ara ara bozulan iddialı bir robottan daha çok tercih edilir. - Ne yapabildiğinizi net anlatın. Sıralamada üstteki takımlar seçimden önce pit'leri dolaşır. Robotunuzun tek bir işi iyi yapıyorsa bunu açıkça söyleyin. - Savunma yapabiliyorsanız belirtin. Skor yapamayan ama iyi savunma yapan bir robot da değerlidir.
İşte burada scouting (gözlem ve veri toplama) çok önemli hale geliyor.
6. Scout nasıl yapılır?
Scouting (gözlem ve veri toplama), maçlarda takımların performanslarını sistematik olarak takip etmektir. Veriye dayalı gözlem yaparak puanları kaydedebilirsiniz.
Örneğin:
- Kaç puan yaptı?
- Görevini kaç kez tamamladı?
- Kaç kez başarısız oldu?
- Robotu maç boyunca çalıştı mı?
- Savunma yapabiliyor mu?
- Hangi görevlerde güçlü?
- Maç sırasında robotunda problem oldu mu?
Bu verileri düzenli şekilde toplarsanız alliance seçiminde çok daha bilinçli karar verebilirsiniz.
7. Maçtan önce ne kontrol edilmeli?
Maçtan hemen önce kısa bir pre-match check (maç öncesi kontrol) yapın.
Robot
- Battery (batarya) dolu mu ve bağlantısı sıkı mı?
- Kablolar bağlı mı?
- Ana sistemler çalışıyor mu?
- Kontrol sistemi hazır mı?
- Mekanik parçalar sağlam mı?
- Robot üzerindeki önemli vidalar kontrol edildi mi?
- Bumper'lar doğru renkte ve düzgün takılı mı?
- Inspection (teknik kontrol) geçildi mi?
Driver (sürücü) ekibi
- Driver'lar görevlerini biliyor mu?
- Maç stratejisi belli mi?
- Kim hangi görevi yapacak?
- Acil durumda ne yapılacağı biliniyor mu?
Scout
- Karşı takımlar hakkında gerekli bilgiler hazır mı?
- Strateji belirlendi mi?
8. Competition bag'de neler olmalı?
Teknik
- Laptop
- Şarj cihazları
- Kablo
- Adaptör
- Yedek parçalar
- Temel el aletleri
Takım
- Forma
- Takım rozeti
- Tanıtım materyalleri (handbook, broşür)
- Sponsor materyalleri
Kişisel
- Su
- Atıştırmalık
- Kişisel bakım ürünleri
- Yedek kıyafet
- Gerekli kişisel eşyalar
Acil durum
- Bant
- Kablo bağı
- Kalem
- Not defteri
- Powerbank
9. İlk sponsora nasıl ulaşılır?
İlk sponsorunuzu bulmak için doğrudan büyük şirketlere ulaşmak zorunda değilsiniz. Öncelikle çevrenizdeki işletmeleri araştırın:
- Yerel teknoloji firmaları
- Mühendislik şirketleri
- Üretim firmaları
- Sanayi kuruluşları
- Baskı merkezleri
- Reklam ajansları
- Lojistik firmaları
- Yerel işletmeler
- Mezunların çalıştığı şirketler
Şirketlere e-posta atarken önce kendinizi tanıtmakla başlayın. Ne yaptığınızdan, neden desteğe ihtiyacınız olduğundan ve yapacağınız iş birliğinden bahsedin.
10. İlk sponsor görüşmesine nasıl hazırlanılır?
Toplantıya gitmeden önce mutlaka araştırma yapın:
- Firma ne üretiyor?
- Hangi alanlarda çalışıyor?
- Sizin projenizle nasıl bağlantısı var?
- Firmaya ne sunabilirsiniz?
Sonra kısa ve anlaşılır bir sunum hazırlayın. Sunumda takımınızdan ve neler yaptığınızdan kısa ve öz bir şekilde bahsedin.